1
Bí ẩn theo đuổi ánh sáng: Suy ngẫm khoa học từ hiện tượng hướng quang
BIOL1001S-PEP-CNLesson 5
00:00

Trí tuệ sinh tồn: Hiện tượng hướng quang

Dưới tác động của ánh sáng từ một phía, hiện tượng cây sinh trưởng hướng về phía nguồn sáng được gọi là hướng quang (Phototropism). Đối với thực vật sinh trưởng cố định, đây không đơn thuần là sự di chuyển vật lý, mà là một chiến lược sinh tồn tinh vi. Nhờ sinh trưởng hướng về phía ánh sáng, cây có thể thu nhận tối đa năng lượng ánh sáng, nâng cao hiệu suất quang hợp và chiếm ưu thế trong cạnh tranh không gian.

Vị trí cắt bỏ 2 mmÁnh sáng một phíaColeoptile sinh trưởng uốn cong (Hướng quang)

Mô hình thí nghiệm và cơ sở vật chất

Để làm sáng tỏ cơ chế đằng sau, các nhà khoa học đã sử dụngcoleoptilelàm mô hình nghiên cứu. Thông qua thí nghiệm so sánh, người ta phát hiện:Lấy một đoạn coleoptile ngô, cắt bỏ 2 mm phần đỉnh khiến coleoptile không còn sản xuất auxin, cây không những ngừng sinh trưởng mà còn mất đi tính hướng quang. Điều này chứng minh rằng đỉnh chóp vừa là bộ phận cảm nhận ánh sáng, vừa là nguồn phát tín hiệu sinh trưởng.

  • Vị trí tổng hợp: Auxin chủ yếu được tổng hợp ở chồi, lá non và hạt đang phát triển.
  • Cơ chế vận chuyển: Dưới ánh sáng một phía, auxin vận chuyển ngang ở đỉnh chóp; trong khi ở mô trưởng thành của thực vật, chất này còn có sựvận chuyển không phân cực qua libe, cùng nhau tạo nên mạng lưới điều hòa phức tạp.